t. 5-37

4 kliniki w A, prawdopodobna interpretacja

!!!   miniat: jak widać.                       EZTU (z ff 3x)

4 kropki w A, możliwa interpretacja

EZnieU

3 kliniki i kropka w KF

EZnieU w t. 13, reszta EZTU

2 razy 2 kropki w Wf (→Wa)

w t. 13 i 29, poza tym puste.       EZnieU1

4 razy 2 kropki w Wn

EZnieU1

Nie jest jasne, jakimi znakami staccato chciał Chopin oznaczyć ćwierćnuty w t. 5, 13, 29 i 37 oraz analogicznych. W tabeli zestawiono ozna­czenia dla pr.r. z trzech źródeł autentycz­nych; pojawiające się niekiedy dodatkowe kropki pod oktawą l.r. podane są poniżej głównego szeregu znaków. Minusem oznaczono brak znaku.

A | KF | Wf A | KF | Wf A | KF | Wf A | KF | Wf
t. 5 t. 13 t. 29 t. 37
  |    |  –
 
  |    |  
          |  
  |    |  
          |  
  |    |  –
 
t. 137 t. 145 t. 161 t. 169
  |    |    |    |  –   |    |  –   |    |  –
t. 588 t. 596 t. 612 t. 620
  |    |  –
              
  |     |  –
   |      |   
  |    |  
 
  |    |  –
 

Naszą redakcję opieramy na następujących spostrzeżeniach i założeniach:

  1. Większość kliników A – z wyjatkiem t. 161 – ma postać jakby podwójnych kropek, tak iż można je też uważać za pogrubiane kropki.
  2. Nie widać powodu, aby różnicować znaki staccato dla czterech ćwierćnut występujących w kolejnych frazach każdego z trzech wystąpień tematu.
  3. Znaki dla l.r. pojawiają się tylko sporadycznie, niemniej jednak w przypadku A ich autentyczność nie ulega wątpliwości. Autentyczne mogłyby być także kropki w Wf (w t. 13 i 29), ale bardziej prawdopodobne jest, że dodał je sztycharz lub adiustator Wf, chcąc przekazać podwójne znaczenie kropek A po zmianie układu graficznego – w Wf rozdzielono partie prawej i lewej ręki, przez co kropki staccato, umieszczone pod ćwierćnutami pr.r. na górnej pięciolini, straciły związek z ćwierćnutami l.r. Gdyby uzupełnienie to wskazał sam Chopin, zapewne zauważyłby także brak staccato w t. 5 i 37.

W tekście głównym proponujemy kliniki w pierwszych dwóch wystąpieniach tematu, biorąc pod uwagę statystyczną przewagę kliników w obu rękopisach, w tym niewątpliwy klinik A w t. 161, oraz założenie 2 z powyższej listy. Ze względu jednak na punkt 1 proponujemy rozwiązanie alternatywne z kropkami. Za trzecim razem (t. 588-620) jako wyraz intencji Chopina traktujemy kropki dla obu rąk zapisane w A w t. 588 i 596. Na zmianę sposobu oznaczenia tych ćwierćnut mogła wpłynąć zmiana w poprzedzających taktach, w których zamiast pauz znajdują się przetrzymane półnuty. W t. 612 i 620 praktycznie równoważną pisownię z jedną kropką można uważać za uproszczoną. Zwraca uwagę bezdyskusyjne w tym fragmencie użycie w A wyłącznie kropek.

W źródłach pochodnych zwraca uwagę ujednolicenie oznaczeń w Wn. Oparte jest ono na bardzo wątłej podstawie źródłowej – w KF dwie kropki staccato pojawiają się jedynie w t. 596. Sztycharz-adiustator Wn1 kierował się więc raczej własnym przekonaniem, że zmiana ta uprecyzyjni zapis.

kategoria redakcyjna: Niejasności graficzne; Różnice w źródłach

zagadnienia: Błędy Wf, Adiustacje Wn, Adiustacje Wf, Kliniki, Niedokładności KF

notacja: Artykulacja, akcenty, widełki

Powrót do adnotacji