KF
Tekst główny
A - Autograf
KF - Kopia Fontany
AB - Autograf Beauchesne
ASz - Autograf Szeriemietiew
KGS - Kopia George Sand
Wf - Wydanie francuskie
Wf1 - Pierwsze wydanie francuskie
Wf2 - Poprawiony nakład Wf1
WfD - Egzemplarz Dubois
WfJ - Egzemplarz Jędrzejewicz
WfS - Egzemplarz Stirling
WfSz - Egzemplarz Szczerbatow
Wn - Wydanie niemieckie
Wn1 - Pierwsze wydanie niemieckie
Wn2 - Zrewidowany nakład Wn1
Wn3 - Poprawiony nakład Wn2
Wa - Wydanie angielskie
Wa1 - Pierwsze wydanie angielskie
Wa1a - Poprawiony nakład Wa1
Wa2 - Zadiustowany nakład Wa1a
porównaj
  t. 7-12

ritenuto w t. 7-8 w A (odczyt dosłowny→KF,WfWa1)

!!!   miniat: 2. połowa t. 7 + cały 8 + początek 9, tylko górna 5-linia, wycinek.                  EZnieU

ritenuto w t. 11-12 w Wn

na miniaturze to co przedtem, tylko za 2. razem (t. 11-13)                 EZTU

ritenuto w obu miejscach w Wa2

na mini tyle, żeby oba były = kawałek dolnej pięciolinii 7-8 i górnej 11

Bez wskazówki w AB i ASz

ritenuto w t. 7 w KGS

EZnieU1

Określenie wpisane jest w A na przejściu t. 7-8. Ponieważ t. 11-12 oznaczone są jako ich pow­tórzenie, być może należy je uwzględniać także tam. Z drugiej strony, skrótowy zapis t. 9-12 ma wpisane odrębne wskazówki wykonawcze, wśród których nie ma powtórzonego ritenuto, co może sugerować, że nie należy go powta­rzać. Biorąc zaś pod uwagę, że wypełniony akordem z fermatą, końcowy takt Preludium występował pierwotnie bezpośrednio po t. 8, można założyć, że ritenuto miało prowadzić do fermaty i po rozszerzeniu Preludium o t. 9-12 powinno znaleźć się w t. 11-12.
Przyjrzyjmy się bliżej każdej z tych możliwości:

  • ritenuto tylko w t. 7-8, gdzie jest wpisane w rękopisach. Odczytana dosłownie, wersja ta jest nieprzekonująca muzycznie – zwolnienie zakończenia frazy za pierwszym razem, a na­stępnie powtórzenie jej gładko przed końco­wą fermatą kłóci się wyraźnie z naturalnym po­czuciem czasu muzycznego. Można zresztą przypuszczać, że widząc ten zapis, zdecydo­wa­na większość pianistów uwzględniłaby ritenuto także w t. 11-12, traktując wska­zówkę z t. 7-8 jako przewidzianą do zasto­sowania w obu frazach.
  • ritenuto w obu miejscach, co podaje Wa2, choć nie jako interpretację rękopisu, lecz kompilację wersji Wf i Wn. Przy założeniu racjonalnego zróżnicowania obu zwolnień w zależności od ich funkcji – podkreślenie końca czterotaktowej frazy za pierwszym razem, a całego utworu za drugim – wersja ta może właściwie opisywać domniemaną intencję Chopina.
  • ritenuto tylko w t. 11-12. Interpretacja taka nie wynika wprost z notacji A (→KF), jest jednak najnaturalniejsza muzycznie – powra­cający wraz z crescendo heroiczno-tragicz­ny ton początku Preludium osiąga do­piero z ri­te­nuto ostateczną głębię powagi. Przy tym, brak wskazówki w t. 7-8 nie ogranicza wyko­nawców, którzy w zakończeniu frazy zawsze są uprawnieni do stosownego, agogicznego podkreślenia struktury muzyki.

Podsumowując, w tekście głównym proponu­je­my trzecią z powyższych możliwości, uważa­jąc drugą z nich za równorzędny wariant.

Porównaj to miejsce w źródłach »

kategoria redakcyjna: Interpretacje merytoryczne; Różnice w źródłach

zagadnienia: Adiustacje Wa, Adiustacje Wn, Niedokładności KGS

notacja: Określenia słowne

Przejdź do tekstu nutowego

.